Monte Karlo Simulasyonu ve Proje Yönetimi

Balıkçı, denizin fırtınalarla dolu ve tehlikeli olduğunu bilir ancak bunlar onun ebediyen kıyıda kalması için yeterli neden olmamıştır.

Vincen Van Gogh 

Monte Karlo Simulasyonu Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Monte Karlo simulasyonu, onceden tanımlanan istatistiksel dağılımlar kullanılarak kompleks sistemlerin analiz edilmesidir.

Monte Karlo simulasyonun mühendislik,finans,tıp dahil bir çok alanda geniş uygulamaları vardır. Belirsizlikten doğan olası sonuçları istatistiksel dağılımlar yoluyla analiz etmemizi sağlar.

Monte Karlo Simulasyonu aşağıdaki şekilde uygulanır.

1.      Analiz edeceğimiz sistemin önce ampirik sonuçları gözlemlerinir ve kayıt edilir.

2.      Daha sonra, bu amprik sonuçların hangı dağılıma uygun olduğu istatiksel testlerle analiz edilir(goondess of fit, degree of freedom,komogorov)

3.      Dağılıma karar verdikten sonra, sözkonusu dağılımdan random sayı üretilir.

4.      Bu üretilen sayılarla, analiz edilecek sistem çıktıları hesaplanır

5.      Eğer birden fazla girdi kullanıcaksa bu girdiler arasındaki korelasyon analiz edilmeli, korelasyonlu girdiler üretilmeledir

Monte Karlo Simulasyonu Proje Yönetiminde Nasıl Kullanılır?

Monte Karlo Simulasyonu, proje yönetiminde proje getirilerini ve proje sürelerini ve maliyetlerini hesaplamada kullanılır.

Getirisi, piyasa fiyatlarına bağlı olan projelerde fizibilite aşamasında özellikle ‘monte karlo simualsyonu’ yapılması, projenin getirisindeki belirsizlikleri azaltamada bize yardımcı olur.

Örnek vermek gerekirse, doğal gaza bağlı bir elektrik santrali kuracağımızı düşünelim. Doğal gazın gelecekteki olası değişimi, karımızı doğrudan etkileyecektir. Bu durumda ‘Monte Kalro Simulasyonu’ kullanılarak, doğal gaz fiyatlarına bağlı karlılık, geri ödeme, başabaş noktaları hesaplanır.

Proje sürelerinin belirsiz olduğu projelerde, süre ve maliyet için PERT parametreleri (en iyi, orta ve en kötü) belirlenir ve bu parametreler kullanılarak PERT dağılımından random sayı üretilerek proje süreleri ve maliyetleri simule edilir.

primsiscom@gmail.com

 Göçebe Toplumlar ve Yaratıcılık

Her köle efendisine benzer.

Kazanova

Hazar Türkleri, Sibirya’dan kopup gelen ve tarih sahnesinden silinmiş nice Türk boylarından  biridir.Hazarlar İdil ya da Volga nehri ile Kırım yarımadası arasında MS: 468-965 arasında hüküm sürmüşler, Bizans ve Rusların ortak operasyonu ile haritadan silinmişlerdir.

Hazarlar üzerine yazılmış ve bu gün elimizde olan en önemli  eser, Arab seyyah İbni Fadlan tarafından yazılan ve Türkolog Zeki Velidi Togan tarafından Tebriz’de bulunan bir seyahatnamedir.

Hazarlar, o dönemde komşuları olan Bulgar Hanlığı'nı haraca bağlamışlardır. Aynı zamanda Kafkasya üzerinden Araplar ile de savaşmaktadırlar. Araplar, Hazarlara müslüman olmaları için baskı yapmaktadır. Bulgar Hanı Hazarların baskısından bunalmış, düşmanımın düşmanı dostumdur diyerek, Halife’den Hazarlara karşı yardım talep etmiştir. Halife de Bağdat’tan bir kervan yola çıkarmış bu kervanın sekretaryası için de İbni Fadlan’ı görevlendirmiştir. Bahsettiğimiz eser de İbni Fadlan’ın bu gezi ile ilgili anılarını yazdığı seyahatnmedir.

İbdni Fadlan, bu seyahatnamede Bulgarların bir adetinden bahseder. Eğer, bir kişi çok fazla meraklı ve soru sorarsa sorgularsa oturup bir karar alırlarmış. Bu karar göre, çok akıllı olan bu kişi, onlardan daha çok Tanrı’ya lazımdır. Bu nedenle bahsi geçen kişiyi iki ağaç aracına gererek ölmeye bırakırlarmış..

Göçebe Bulgar toplumunun bu geleneği ve sosyal ve devlet hayatımızdaki süre gelen uygulamalar, bize tarihsel olarak göçebe gelenekten gelen toplumlarda yaratıcılığın neden bu kadar eksik olduğunu göstermektedir. Beyin en verimli şekilde, her tür baskıdan uzak olduğunda çalışır. Göçebe toplumlar da  ise düzeni sağlamak adına beyin ve düşünce baskı altına alınır. Bu nedenle;

·        Türkiye ileri teknoloji üretemez. 

·        Türkiye’de  katma değerli ürünleri yaratacak beyinler ‘execute’ edilir.

·        Önemli olan yaratıcılık değil ‘biat’dır

·        Yaratıcı düşüncenin olmadığı yerde sadece taklit vardır. O yüzden Türk ekonomisi onca ballandırmalara karşın esnaf ekonomisidir.

·        Yaratıcı beyinlerin şansının  olmadığı toplumlarda yaratıcı beyinler dışarısı tarafından kapışılır.

·        Üniversite kürsüleri ve yönetim orta zekalılar tarafından işgal edilir.

O yüzden, bırakılım bu 'innovasyon', 'change management' işlerini de hızlandırılımış (malum yavaş olanı sevmeyiz) Orta Zekalılar İçin Şark Kurnazlığı kursları açalım.


primsiscom@gmail.com

Kobiler İçin Kur Riski Yönetimi

Yaşamda ki en büyük risk, hiçbir riske girmemektir. 

Leo Buscaglia

Risk Nedir?

Risk, faydanının azalması ihtimalidir. Buradan şu sonuç çıkmaktadır; risk iki parametre ile tanımlanır:

•         Azalan fayda miktarı.
•         Azalan fayda miktarına karşılık gelen ihtimal veya olasılık.

O zaman;

Beklenen Fayda Azalması=Azalan Fayda Mıktarı* Olasılık 

olarak tanımlanır.

Bir şirketin,  karşılaşacağı tüm riskleri listeler ve yukarıdaki formülde  karşılık gelen değerleri bulursak şirketin risk matrisini oluşturmuş  oluruz.

Riskler’e karşı ne yapılır?

Riskleri bu şekilde tanımladıktan sonra risklere karşı tedbir alınır.

Bu tedbirler;

• Riski kabul etme         
• Riski azaltma
• Riski ortadan kaldırma
• Kaçınma
• Transfer etme

şeklinde olabilir.

Reel Sektör İçin Piyasa Riski Ne  İfade Etmektedir?

Fiyatı piyasa koşullarına bağlı olarak değişen girdi ve çıktı öğelerindeki fiyat dalgalanmalarının, şirket bilançosu ve karlılığı üzerindeki etkisi olarak tanımlanabilir.

Örnekler:

• Giderlerimiz TL cinsinden, gelirlerimizi döviz cinsinden ise Döviz/TL fiyatındaki dalgalanmalara bağlı olarak, şirket bilançosu değişecektir. Bu durumda  kur riski taşınmaktadır.
•  Finansman döviz, gelirler TL ise yine kur riski taşımaktayız. Eğer Döviz/TL kuru yükselirse, finansmanımız döviz cinsinden olduğu için borcumuz artar, gelirimiz TL olduğu için gelir sabit kalır.
• İhracatçı şirketler döviz kuru riski taşırlar.Döviz fiyatları TL karşısında gerilerse, gelirleri negatif olarak etkilenir.
• İthalatçı şirketler döviz riski taşırlar. Döviz fiyatları TL karşısında yükselirse, bilançoları negatif olarak etkilenir. Satışlarımızda maliyetlermiz de aynı cinsten olduğu halde piyasa riskine maruz kalabiliriz.

• Örnek; Bir kuyumcu altını USD ile alıp işleyip yine USD ile satmaktadır. Bu durumda, altın fiyatlarındaki USD cinsinden dalgalanmadan etkilenecektir.
• Eğer sipariş aldığı fiyat ile gelirini tahsil ettiği fiyat farklı olursa;
• Fiyatlar yükselirse, sattığı altının yerine aynı fiyattan altın koyamayacağı için sermayesi altın cinsinden azalır
• Fiyatlar düşerse sermayesi altın cinsinden artar.

Kur Riski Nedir?

Döviz fiyatlarının  şirket bilançosu üzerindeki etkisidir.

Türkiye’deki KOBİ’ler genellikle piyasa riskini bilanço üzerinde taşırlar. Son 10 yıldır, ara  dalgalanmalar hariç ,TL döviz sepeti karşısında sürekli değerli olduğu için, açık pozisyon (dövizde kısa pozisyon) sahipleri için kur riskinin bilanço üzerinde taşınması da teşvik edilegelmektedir.

Özel sektör toplam döviz açık pozisyonu 200 Milyar USD’dır. Döviz borçları genellikle USD cinsindendir.

Türkiye ihracatının % 40’ını Avurpa birliğine yaptığı için, şirketlerin geliri genellikle Euro cinsindendir.Finansmanı ise USD cinsindendir. Bu nedenle;

·      Yüksek carı açık ve 10 yıldır baskı altındaki döviz fiyatlarında ötürü, Döviz/TL fiyatlarındaki olası artış özel sektör üzerinde bir yıkıma sebep olabilecektir.

·        Döviz/TL makul oranlarda dalgalanırsa EUR/USD kuru da şirketleri negatif olarak etkileyebilecektir. Zira gelecek dönemde ABD Doları daha da güçlenecektir.

 Ne Yapmalı?

Risklere karşı korunma ‘hedge’ programları uygulanmalıdır. Bunun için Türev Piyasalarda korunma  stratejileri geliştirilmelidir.

Türev Piyasalar Nelerdir?

Vadeli İşlemler, Swaplar, Forwardlar ve Opsiyonlar türev piyasa ürünleridir.

Türev Piyasalarla Nasıl Korunulur?

Spot piyasada taşınan pozisyonun tam tersi pozisyon almak sureti ile risk yönetimi yapılır.

 Primsis Piyasa Riski Yönetim Programı Nasıldır?

 Primsis, Piyasa Riski  Yönetim Programında, Girdi/Ürün ve Bilanço Üzerindeki Hammadde

 Risklerinin Yönetilmesi aşağıdaki süreçlerden oluşmaktadır.

1.    Risklerin tanımlanması,
2.    Bilanço ve karlılık üzerindeki muhtemel senaryo analizleri,
3.    Kullanılacak finansal ürünlerin seçilmesi,
4.    Finansal ürünler hakkında personelin eğitimi, 
5.    Finansal ürünler için finansal kuruluşlarla işbirliği alyapısının oluşturulması,
6.    Teknik altyapının (yazılım) kurulması,
7.    Kurumsal korunma ‘hedge’  sürçlerinin oluşturulması,
8.    Korunma sürçleri üzerinde test amaçlı işlemler yapılması,
9.    Sürecin üretime alınması,
10.    Geri beslemeler ve koçlukla sürecin yönetilmesi.

 Ali Cengiz'den  Proje Yönetim Taktikleri

Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.

Türk Atasözü

Başlangıç Aşaması

•   Ekonomik değerlendirmeyi bir kenara bak, hangi proje daha çok işine yarar onu düşün!
•  Proje ekibini oluştururken, görevin gerektirdiği  nitelikde insanları değil, manipüle  edebileceğin zayıf     kişilikli ve yetersiz insanları seç!
•   Üst yönetimde toplantılarda sorulara ne ‘evet’ de ne ‘hayır’ de. Süreç  ilerlerken ikisi de sana lazım
•   Üst yönetime devamlı pozitif ol! Her şey yolunda izlenimi ver!

Analiz Aşaması

• Analize gerek yok" kervan yolda düzülür" demiş göçebe atalarımız.
•   İşi nasıl olsa yapacak bulunur. Sen herkese gülümse, kişisel konulardan gir!
•  Üst yönetimi sürekli gereksiz ayrıntılara boğarak kafasını karıştır ki sen vazgeçilmeyen adam olasın!
• Analizi ve projeyi boşver de sen dandik bir üniversiteden kariyer ünvanları topla!.
•  İş yapmak isteyen insanları gereksiz işlerle sürekli meşgul et ki, patronun kim olduğunu anlasınlar!
• 
  

Planlama

•  Planlamadan uzak dur! Planlar ortalıkta dolaşırsa sen vazgeçilmez olamazsın!
•   Hiç kimse işin bütününe sahip olmasın!
•  Ekip üyelerini önce bir birine düşür, sonra arayı bul!
•    Toplantılarda anlaşılmayan ama etkileyici konuşmalar yap!
•   Fikir söylemek isteyenleri aşağıla!

Uygulama

• Üst yönetimi her şey yolunda izlenimi vermeye devam. Pozitif ol ! 
• Akşam saat 22’den sonraya proje toplantısı koy! İnsanlar dinlenmesin.Sabah da saat 8:30’da mesaide ol. Herkes ayağını denk alsın!
• Proje üyelerini beceriksizlikle suçla!

Kontrol

•   Projeyi değil insanları kontrol et!
• Huzursuzluk mu başladı? Sen boş   ver  onu 'Piar'ını yapmaya devam et!
• Muhtemel transfer için etrafı kolla! İş yaptığın herkese  sempatik ol!
•  İşler sarpa mı sarıyor! Merak etme !Şu anda sana bir şey yapamazlar!Zamanın  var!
• Toplantı sayısını artır. Süreleri uzat!

     Kapanış

·         Ardında bir enkaz bırak ve terfi ederek tüy!

·         Buna rağmen kazara proje başarılı olursa gittiğin yerlerde işi nasıl da başarıyla yaptığını anlat!

primsiscom@gmail.com

Proje Yönetimi Eğitiminde Kavramlar

Mana gitti suret kaldı
Mevlana

Proje Yönetimi  Kantitatif Teknikleri çeşitli alt başlıklardan oluşmaktadır.

1.Proje Süreçleri:

•         Bir projeye başlarken, hangi sırada ilerlemeliyz?
•         Standart Projesüreçleri nelerdir?
•         Süreç girdileri nelerdir?
•         Süreç çıktıları nelerdir?
•         Çıktı standartları nelerdir?
•         Hangi süreçte hangi çalışmalar yapılacaktır?
•         Süreç Performans kriterleri nelerdir
•         Süreçlerde kimler görev alacaktır?
•         Süreçin sorumlusu kimdir?

2.Proje Kavramları ve Teknikleri

·        Proje yönetimindeki temel kavramlar nelerdir?

•         Eşzamanlı mühendislik nedir? (concurrent engineering)
•         Şebeke yöntemi nedir?
•         Aktiviler nasıl bölünür ve planlanır
•         Aktivite ilişkileri nasıl kurulur?
•        Yükleme(Loading), Düzgünleştirme(Levelling) nasıl yapılır?
•         Kritik yol,baseline,fazlalık zaman
•      CPM ve PERT nasıl uygulanır

3.Proje Risk Yönetim

•         Projenin karşılacağı muhtemel riskler nelerdir?
•         Risk matrisi nasıl kurulur?
•         Proje getirisi nelere bağlıdır?
•       Proje Getirisi nasıl simule edilir?
•         Proje Yönetiminde Monte Karlo Simulasyonu Nasıl Uygulanır?
•  

Bunlardan ayrı olarak, organizasyonel,davranışsal ve yönetimsel başlıklardan oluşan kalitatif eğitim başlıkları da bulunmaktadır.

primsiscom@gmail.com

Proje Yönetimini Dinamitleyecek

Profil Türleri

Bazı insanları her zaman, bütün insanları da bazen kandırabilirsiniz; ama bütün insanları her zaman kandıramazsınız. 
Abraham Lincoln

Bir proje ekibinin verimli çalışmasını, sonuç odaklı toplantılar ve ilişkiler kurmasını önleyen proje ekibi  üyelerinin sınıflandırılmış olarak bazı özellikleri aşağıdadır.

lKışkırtıcılar

–

• Herkesi eleştirirler 
• Öteki proje üyelerinin egolarına karşı teyakuzdadırlar. 
• Baskıcıdırlar 
• Her zaman gücü eline almaya çalışırlar. 
• Her şeyi biliyor gibi davranırlar. 
• Lider rolünu elde etmek için çaba gösterirler. 
• İnsanları manipule etmeye çalışırlar. 

lŞeytanın Avukatları

–

• Proje yönetiminin her alanında hata bulmaya çalışırlar
• Proje yönetimini desteklemeyi red ederler 
• Avukattan çok şeytan gibi davranırlar 
• Başlık değiştiricidirler. 
• Her zaman toplantıda yeni bir topik açarlar 
• Sürekli başlıkları değiştirirler 
• Kendinin fikri olmadıktan sonra fikirler üzerinde konsantre olamazlar 
• Zaman kaybettirirler 

lFarkedilme  Düşkünleri

–

• Her zaman kendi fikirlerinde uzlaşırlar
• Proje Yöneticisi olma isteği taşırlar. 
• Kendisini konuşurken konumlandırmaktan hoşlanırlar
• Anlamlı bilgi üretmekten ziyade böbürlenirler.

l

lBloklayıcılar

–

• Kritize etmekten hoşlanırlar
• Ötekilerin görüşlerini baştan red edederler..
• Alakasız örnek ve ilişkilerle kritik yaparlar.
• Proje yönetimin çalışmayacağını çeşitli örneklerle anlatırlar. 

primsiscom@gmail.com

–

Liderlik Türleri

 Görev ve İnsan Odaklı Liderlik

Yeterince sık söylenmiş bir yalan gerçek olur.

Vladimir ilic Lenin

Görev Odaklı Liderlik

1. Ekibi görevler konusunda bilgilendirir
2. Onları yönetir ve yönlendirir
3. Görevler için zaman planı yapar
4. İşin tamamlanması için gerekli olan donanımı sağlar
5. Ekipden işin ilerlemesi konusunda raporlama yapılmasını sağlar
6. Ekibin işi belirli zaman diliminde yerine getirmesi konusunda gerkeni yapar
7. Uygun olmayan planlama ile zaman kaybetmesini önler
8. Personelin maksimum kapasite ile iş yapması  konusunda liderlik yapar

İnsan Odaklı Liderlik

1. Ekibin çalışma koşullarını ve şartlarını iyileştirmeye çalışır
2. İnsan davranışlarını ve tepkilerini takip eder,
3. Ekibin inanç ve moralini  takip eder
4. Ekip üyelerine eşit davranır
5. Ekibin personel problemleri ile ilgilenir
6. Personele güvenir
7. Ekip üyelerinin geleceği ile ilgilenir
8. Ekip üyelerinin yüksek performansını değerlendirir
9. Ekip üyelerini destekler

Soru :

Proje yönetiminde hangi yöntemi kullanacağız.?

Metodolojik olarak değerlendirirsek, proje yönetim teknikleri, görev odaklı liderlik için geliştirilmiş tekniklerdir. Ancak, sadece bu tekniklere dayalı yönetim uygulamak bizim iş kültürümüzde  yöneticinin ekip tarafından  soğuk ve ilgisiz olduğu şeklinde değerlendirilebilir. Yönetici, işi yönetmek için görev odaklı liderlik, personeli yönetmek için ise insan odaklı liderlik yapmalıdır.

Personelin motivasyonunu yüksek tutmak için iki tekniğinde aynı anda uygulanması zorunludur. Sadece ikinci tekniğin uygulanması durumunda, iş planlarının aksaması muhtemeldir. Bu nedenle, proje yönetim tecrübemize dayanarak hem işin zamanında yapılması hem de personelin motivasyonun yüksek tutulabilmesi için ,  ülkemizdeki projelerde  iki tekniğin karma bir şekilde uygulanması gerektiği sonucuna varmaktayız.

primsiscom@gmail.com

Liderlerin Genel Özellikleri

Başarı bir başarısızlıktan diğerini çoşku

kaybı olmadan gidebilmek demektir.

SW Churchill

1.Güçlü Özsaygı

Kendilerinin değerinin farkındadırlar ve bu farkındalık karar alma ve uygulamanın güçlü dinamiğini oluşturur.(Karar almadaki ardıl başarılar, liderde azalan farkındalığa neden olabilir ve bu sefer otokratik ve despot tavır almaya yönelme tehlikesini içerisinde barındırır.Diğer taraftan karar almadaki ardıl başarısızlıklar da özsaygı kaybolmasına neden olabilir. )

2.Liderin  Amacı Vardır

Bütün kararları, amaçlarını gerçekleştirmeye dönüktür ve bu amaçla da risk alırlar.

3.Faydalı ve Yararlı Olanı Algılama

Liderler kendilerine akan bilgiyi analiz ederler ve faydalı ve yararlı olan bilgiyi, diğerlerinden ayırırlar. Tıpkı altın arayıcıları gibi, toz ve çamur yığının içindeki altın tozlarını bulma yetilerine sahiptirler.

4.Güçlü İç kontrol

Liderlerde, kontrol mekanizması içten gelir, diğerlerinde kontrol mekanizması dıştandır.Hangi aksiyona ve gelişime karşı nasıl bir tepki vereceği ve bu tepkinin yönetimi iç dinamiklerinin ortaya koyduğu kontrol mekanizması ile oluşur.

5.Hedef Yönelimi

Liderler, her zaman hedefe dönük faaliyetlerini , günlük, orta ve uzun vadeli olarak programlarlar.

6.İyimserlik.

Alınan kararlardan dolayı ortaya çıkan muhtemel başarısızlıklar, lideri yıldırmaz. İyimserliğini ve amaca bağlılığını korur. Bu bağlılık, körü körüne bir bağlılık değildir. Yaşanan başarısızlıklardan ders çıkarır ve ajandasını ona göre gözden geçirir.

7.Cesaret

Lider, yeni kararlar alma, yeni fikirleri hayata geçirmede cesaret gösterir ve aksiyon alır. Cesareti olmayan kişi lider olamaz. Cesaret, körü körüne hareket etmek değildir.  Farklı fikirleri ve  farklı kaynaklardan akan algıları birleştirerek, bir öngörüde bulunup, bu öngörü paralelinde gerekli kararları almak demektir.

8.Belirsizliği Tolerans Etme

Lider, belirsizlik ve bu belirsizlik durumlardan kaynaklanan riskleri tölere edebilir. Belirsizlik durumlarını ve bu durumlardan doğan kaosu yönetebilir olmalıdır. Belirsizlik durumlarında mental kaosa girenler lider olamaz.

9.Yüksek Motivasyon

Amaca ve bu amaca dönük faaliyetleri gerçekleştirmek için yüksek motivasyon olmazsa olmaz unsurdur. Yüksek motivasyon, liderin gerekli olan adımları atması, ortaya çıkan her yeni duruma ait dinamikleri yönetmesi, kendi kurgusu doğrultusunda yönlendirmesi için gereklidir.

primsiscom@gmail.com

Göçebe Kültürler'de Yönetim-1

Homo Homini Lupus
İnsan insanın kurdudur.

Proje Yönetimi disiplini iki ana kısımdan oluşuyor. Bunlar;

• Kantitatif teknikler
•  Davranış bilimi

Kantitatif tekniklerini anlatan, bir çok kurs,seminer,doküman mevcut. Genellikle, tüm eğitsel ve dokümantasyon ağırlılğı da bu alanda. Oysa davranışsal öğeler, proje yönetiminde en az kantitatif teknikler kadar önemli . Son dönemlerde daha  da  öne çıkmaya başladı.

Davranışsal öğeleri üç ana başlık altında toplayabiliriz.

•  Kişilik (Proje ve ekip üyeleri açısından)
•    Toplumun kültür  yapısı (proje üyeleri, paydaşlar, şirket yönetimi açısından)
•  Organizasyon kültürü (proje üyeleri, şirket yönetimi) 

Tüm bu karmaşık öğeler, proje başarısını kantitatif tekniklerden daha çok etkiler bana kalırsa. Biz genellikle, -tüm diğer alanlarda yaptığımız gibi, batıdaki teknikleri alıp  aynen uygulamaya çalışıyoruz. Karmaşık kültürel  yapımız ve batıdaki toplum özelliklerinden farklı ilişki kurma, algılama(paradigma) gibi davranışsal özelliklerden dolayı uygulamada her zaman farklı sonuçlar ortaya çıkmaktadır.

Proje yönetimi,  hem bir bilimdir (kantitaif teknikler açısında) hem de bir sanattır (davranış bilimleri açısından) . Bu sanatı icra edecek kişi de proje yöneticisidir. Bu nedenle proje yöneticisinin liderlik özellikleri önem kazanmaktadır.

Farklı kültürel yapılarda farklı liderlik profilleri bulunmaktadır. Kişisel fikrim, biz hala göçebe öğeleri baskın bir toplumsal yapıya sahibi olduğumuz şeklindedir. Dolayısı ile liderlik ve yönetim, göçebe toplum özelliklerini göz önüne almak zorundadır.  Proje yöneticileri, güçlü liderlik özellikleri taşımalıdır. Tartışmaya devam edeceğiz 

primsiscom@gmail.com