Kobiler İçin Kur Riski Yönetimi

Yaşamda ki en büyük risk, hiçbir riske girmemektir. 

Leo Buscaglia

Risk Nedir?

Risk, faydanının azalması ihtimalidir. Buradan şu sonuç çıkmaktadır; risk iki parametre ile tanımlanır:

•         Azalan fayda miktarı.
•         Azalan fayda miktarına karşılık gelen ihtimal veya olasılık.

O zaman;

Beklenen Fayda Azalması=Azalan Fayda Mıktarı* Olasılık 

olarak tanımlanır.

Bir şirketin,  karşılaşacağı tüm riskleri listeler ve yukarıdaki formülde  karşılık gelen değerleri bulursak şirketin risk matrisini oluşturmuş  oluruz.

Riskler’e karşı ne yapılır?

Riskleri bu şekilde tanımladıktan sonra risklere karşı tedbir alınır.

Bu tedbirler;

• Riski kabul etme         
• Riski azaltma
• Riski ortadan kaldırma
• Kaçınma
• Transfer etme

şeklinde olabilir.

Reel Sektör İçin Piyasa Riski Ne  İfade Etmektedir?

Fiyatı piyasa koşullarına bağlı olarak değişen girdi ve çıktı öğelerindeki fiyat dalgalanmalarının, şirket bilançosu ve karlılığı üzerindeki etkisi olarak tanımlanabilir.

Örnekler:

• Giderlerimiz TL cinsinden, gelirlerimizi döviz cinsinden ise Döviz/TL fiyatındaki dalgalanmalara bağlı olarak, şirket bilançosu değişecektir. Bu durumda  kur riski taşınmaktadır.
•  Finansman döviz, gelirler TL ise yine kur riski taşımaktayız. Eğer Döviz/TL kuru yükselirse, finansmanımız döviz cinsinden olduğu için borcumuz artar, gelirimiz TL olduğu için gelir sabit kalır.
• İhracatçı şirketler döviz kuru riski taşırlar.Döviz fiyatları TL karşısında gerilerse, gelirleri negatif olarak etkilenir.
• İthalatçı şirketler döviz riski taşırlar. Döviz fiyatları TL karşısında yükselirse, bilançoları negatif olarak etkilenir. Satışlarımızda maliyetlermiz de aynı cinsten olduğu halde piyasa riskine maruz kalabiliriz.

• Örnek; Bir kuyumcu altını USD ile alıp işleyip yine USD ile satmaktadır. Bu durumda, altın fiyatlarındaki USD cinsinden dalgalanmadan etkilenecektir.
• Eğer sipariş aldığı fiyat ile gelirini tahsil ettiği fiyat farklı olursa;
• Fiyatlar yükselirse, sattığı altının yerine aynı fiyattan altın koyamayacağı için sermayesi altın cinsinden azalır
• Fiyatlar düşerse sermayesi altın cinsinden artar.

Kur Riski Nedir?

Döviz fiyatlarının  şirket bilançosu üzerindeki etkisidir.

Türkiye’deki KOBİ’ler genellikle piyasa riskini bilanço üzerinde taşırlar. Son 10 yıldır, ara  dalgalanmalar hariç ,TL döviz sepeti karşısında sürekli değerli olduğu için, açık pozisyon (dövizde kısa pozisyon) sahipleri için kur riskinin bilanço üzerinde taşınması da teşvik edilegelmektedir.

Özel sektör toplam döviz açık pozisyonu 200 Milyar USD’dır. Döviz borçları genellikle USD cinsindendir.

Türkiye ihracatının % 40’ını Avurpa birliğine yaptığı için, şirketlerin geliri genellikle Euro cinsindendir.Finansmanı ise USD cinsindendir. Bu nedenle;

·      Yüksek carı açık ve 10 yıldır baskı altındaki döviz fiyatlarında ötürü, Döviz/TL fiyatlarındaki olası artış özel sektör üzerinde bir yıkıma sebep olabilecektir.

·        Döviz/TL makul oranlarda dalgalanırsa EUR/USD kuru da şirketleri negatif olarak etkileyebilecektir. Zira gelecek dönemde ABD Doları daha da güçlenecektir.

 Ne Yapmalı?

Risklere karşı korunma ‘hedge’ programları uygulanmalıdır. Bunun için Türev Piyasalarda korunma  stratejileri geliştirilmelidir.

Türev Piyasalar Nelerdir?

Vadeli İşlemler, Swaplar, Forwardlar ve Opsiyonlar türev piyasa ürünleridir.

Türev Piyasalarla Nasıl Korunulur?

Spot piyasada taşınan pozisyonun tam tersi pozisyon almak sureti ile risk yönetimi yapılır.

 Primsis Piyasa Riski Yönetim Programı Nasıldır?

 Primsis, Piyasa Riski  Yönetim Programında, Girdi/Ürün ve Bilanço Üzerindeki Hammadde

 Risklerinin Yönetilmesi aşağıdaki süreçlerden oluşmaktadır.

1.    Risklerin tanımlanması,
2.    Bilanço ve karlılık üzerindeki muhtemel senaryo analizleri,
3.    Kullanılacak finansal ürünlerin seçilmesi,
4.    Finansal ürünler hakkında personelin eğitimi, 
5.    Finansal ürünler için finansal kuruluşlarla işbirliği alyapısının oluşturulması,
6.    Teknik altyapının (yazılım) kurulması,
7.    Kurumsal korunma ‘hedge’  sürçlerinin oluşturulması,
8.    Korunma sürçleri üzerinde test amaçlı işlemler yapılması,
9.    Sürecin üretime alınması,
10.    Geri beslemeler ve koçlukla sürecin yönetilmesi.